Bir web sitesinin sağlığını anlamak: tarama, hız ve güvenlik

Bir web sitesi yayına alındığı gün bitmiş bir iş değildir. Sunucu ayarları değişir, eklentiler güncellenir, içerik eklenir ve kaldırılır, arama motorlarının kuralları da zamanla gelişir. Bu yüzden site sahipleri ve geliştiriciler için en değerli alışkanlık, düzenli ve sakin bir kontrol rutinidir. Aşağıdaki araçlar bu rutini kolaylaştırmak için var; ama hangi aracın neyi ölçtüğünü bilmek, sonucu doğru yorumlamanın ilk adımıdır.

Bir siteyi üç katmanda düşünmek işleri basitleştirir: arama motorlarının sayfaları bulup okuyabilmesi, ziyaretçinin sayfayı hızlı ve sorunsuz kullanabilmesi ve sunucu ile alan adının güvenilir şekilde çalışması. Sorunların çoğu bu katmanlardan birinde başlar ve diğerlerini etkiler.

Tarama ve dizine ekleme

Arama motorları bir sayfayı önce tarar, sonra dizine ekler ve ancak bundan sonra sıralamaya dahil eder. Bu zincirin herhangi bir halkası koparsa en iyi içerik bile görünmez kalır. En sık rastlanan hatalar şaşırtıcı derecede basittir: robots.txt dosyasında yanlışlıkla engellenmiş bir klasör, test ortamından kalmış bir noindex etiketi, yanlış alan adına işaret eden bir canonical bağlantısı ya da site taşındıktan sonra unutulmuş eski adresler.

HTTP durum kodları burada iyi bir pusuladır. 200 sayfanın sorunsuz yanıt verdiğini, 301 kalıcı yönlendirmeyi, 404 bulunamayan sayfayı, 5xx kodları ise sunucu tarafındaki hataları gösterir. Bir sayfanın kodunu kontrol etmek için Site HTTP Bilgisi aracını, yönlendirme zincirlerini görmek için ise Yönlendirme Kontrolü aracını kullanabilirsiniz. Birbirine bağlanan uzun yönlendirme zincirleri hem tarama bütçesini hem de sayfa hızını gereksiz yere tüketir.

XML site haritası da bu aşamada yardımcı olur. Site haritası arama motoruna hangi sayfaların önemli olduğunu ve ne zaman güncellendiğini bildirir; ancak bir sayfanın dizine alınacağını garanti etmez. Haritada yalnızca 200 yanıtı veren, canonical adresi kendisi olan ve gerçekten dizine girmesini istediğiniz sayfalar bulunmalıdır. Yönlendirilen, silinmiş ya da noindex etiketli adresler haritada yer aldığında arama motoruna çelişkili sinyaller gönderilmiş olur.

Bir ekranda renkli olarak görüntülenen HTML ve JavaScript kaynak kodu
Bir sayfanın kaynak kodu: meta etiketleri, betikler ve stil dosyaları taranabilirliği ve hızı doğrudan etkiler. Fotoğraf: Martin Vorel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons üzerinden.

Hız ve kullanıcı deneyimi

Google, sayfa deneyimini ölçmek için Core Web Vitals adı verilen üç metrik kullanır. LCP, sayfadaki en büyük içeriğin ne kadar sürede göründüğünü ölçer ve 2,5 saniyenin altında olması iyi kabul edilir. INP, kullanıcının bir tıklamasına ya da dokunuşuna sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini gösterir; 200 milisaniyenin altı hedeflenir. CLS ise sayfa yüklenirken öğelerin ne kadar kaydığını ölçer ve 0,1'in altında kalması beklenir.

Bu değerleri bozan nedenler genellikle bellidir: sıkıştırılmamış büyük görseller, boyut bilgisi verilmemiş resimler ve reklam alanları, sayfanın üst kısmında yüklenen ağır betikler ve önbellek kullanmayan sunucular. Ölçüm yaparken masaüstü sonuçlarına güvenip mobil tarafı atlamamak gerekir; ziyaretçilerin büyük bölümü siteye telefondan ve çoğu zaman mobil veri bağlantısıyla gelir.

Sunucu, alan adı ve güvenlik

Görünmeyen altyapı da en az içerik kadar önemlidir. Alan adının yenileme tarihinin kaçırılması, SSL sertifikasının süresinin dolması ya da sunucu IP adresinin bir kara listeye girmesi, bir gecede trafiğin ve e-posta teslimatının kesilmesine yol açabilir. Let's Encrypt gibi ücretsiz sertifikaların kısa geçerlilik süresi olduğu için otomatik yenilemenin gerçekten çalıştığını ara ara kontrol etmekte fayda vardır.

Işıkları yanan sunucu dolapları arasında uzanan bir veri merkezi koridoru
Bir veri merkezindeki sunucu dolapları. Alan adı, sertifika ve sunucu sağlığı görünmeyen ama kritik bir katmandır. Fotoğraf: The National Archives (UK), CC BY 3.0, Wikimedia Commons üzerinden.

Güvenlik tarafında küçük ama etkili adımlar vardır: yönetim paneline güçlü ve benzersiz şifreler, kullanılmayan eklentilerin kaldırılması, düzenli yedek ve yedeğin gerçekten geri yüklenebildiğinin denenmesi. Bu adımların hiçbiri pahalı değildir; ama bir sorun yaşandığında saatlerce süren bir kurtarma işini dakikalara indirir.

Araçları bir rutine dönüştürmek

Sonuçları yorumlarken tek bir sayıya takılmamak da önemlidir. Bir hız testinin puanı ölçüm yapılan sunucunun konumuna, ağ koşullarına ve o anki yüke göre değişebilir. Aynı testi birkaç kez çalıştırmak, değişikliklerden önce ve sonra ölçüm almak ve yaptığınız ayarları kısa notlarla kaydetmek, bir sorunun gerçekten çözülüp çözülmediğini anlamanın en güvenilir yoludur.

Tek seferlik bir kontrol, bir anın fotoğrafını verir. Asıl değer, aynı kontrolleri belirli aralıklarla tekrarlamak ve sonuçları karşılaştırmaktan gelir. Önemli sayfaları haftada bir, kırık bağlantıları ayda bir, alan adı ve sunucu bilgilerini birkaç ayda bir gözden geçirmek çoğu site için yeterlidir. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız teknik SEO kontrol listesi iyi bir başlangıç noktasıdır.

Analiz Araçları

Kelime Araçları

Şifreleme Araçları

Aktif: araç tarayıcınızda çalışır. Pasif: sunucu tarafı analiz motoru bakımda.

Ücretsiz Webmaster Araçları

Nofey.com size onlarca ücretli webmaster ve genel kullanıma uygun aracı ücretsiz olarak sunar. Araçlarının üzerine hergün bir yenisini ekleyen ve takibini yapan kişi olmaktan gurur duyuyoruz. Eğer bize destek olmak istiyorsanız tek yapmanız gereken, arkadaşlarınıza bizi önermeniz ve web adresinizde, nofey'den bahsetmeniz. Araçların kullanımları kötü niyetli kişilerden korunmak amaçlı sınırlandırılmıştır. Google ve site araçları kısmında bulunan alan adı adreslerine, girdiğiniz alan adlarınız otomatik olarak https olarak algılanacaktır, SSL desteği olmayan sitelerin bazınlarında sonuçlar hata verebilmektedir.

Ücretsiz Webmaster Araçları İçin Uygulama Rehberi

NOFEY; site sahiplerinin, SEO uzmanlarının ve geliştiricilerin whois, IP, hız, kırık link ve robots.txt gibi günlük kontrolleri tek yerden, kayıt olmadan yapabilmesi için bir araya getirilmiş Ücretsiz Webmaster Araçları koleksiyonudur.

Aradığınız aracı kategorilerden bulun; adres isteyen araçlarda sorunu yaşadığınız sayfanın tam URL'sini, domain isteyenlerde ise yalnızca protokolsüz alan adını girin.

Ücretsiz Webmaster Araçları İçin Kontrol Listesi

  • Yeni bir siteyi yayına aldığınızda önce sunucu durumu, SSL ve yönlendirmeleri, ardından robots.txt ve site haritasını kontrol edin.
Ücretsiz Webmaster Araçları ile ilgili kontrolNe işe yarar?Bağlantı
SEO AnalizBaşlık, açıklama, başlık etiketleri ve görsel alt metinlerini tek raporda gösterirAç
Site Hız TestiSayfa boyutu ve sunucu yanıt süresi hakkında fikir verirAç
Kırık Link KontrolüSayfadaki 404 ve sunucu hatası veren bağlantıları bulurAç

Ücretsiz Webmaster Araçları Sonuçlarını Yorumlama

Her araç belirli bir anda yapılan tek bir ölçümü gösterir; sonuçlar Search Console, sunucu günlükleri ve gerçek kullanıcı verileri gibi kendi kaynaklarınızın yerini tutmaz, onları tamamlar.

Bir sorunu fark ettiğinizde tek araçla yetinmeyin; yavaşlıkta hız testini sıkıştırma testiyle, sıralama düşüşünde ise kırık link taramasını teknik SEO kontrol listesiyle birlikte değerlendirin.

Ücretsiz Webmaster Araçları Sonrası İlgili Sayfalar

Ücretsiz Webmaster Araçları İçin Yayına Alma Notları

Yönlendirme, meta etiket veya robots.txt üreten araçların çıktısını canlı siteye koymadan önce test ortamında deneyin ve mevcut dosyanın yedeğini alın.

Ölçüm sonuçlarını kaydederken tarih ve saati de not edin; sonraki karşılaştırmalar ancak bu sayede anlam kazanır.

Müşteriye rapor hazırlıyorsanız tek bir anlık ölçümü kesin sonuç gibi sunmayın, farklı saatlerde tekrarlanmış değerleri birlikte gösterin.

Hassas bilgi içeren metinleri dönüştürme veya hash araçlarına yapıştırmadan önce örnek verilerle değiştirin.

NOFEY Araçlarıyla Bir Siteyi Baştan Sona Kontrol Etmek

Bir web sitesinde sorun çıktığında çoğu zaman ilk refleks tek bir “SEO skoru” aramak olur. Oysa pratikte sorunlar katman katman ortaya çıkar: önce sunucunun cevap verip vermediğine, sonra doğru durum kodunun döndüğüne, ardından sayfanın arama motoruna nasıl göründüğüne ve en son içeriğin kendisine bakarsınız. Yukarıdaki tablolarda gördüğünüz araçlar bu sırayı takip edebilmeniz için kategorilere ayrıldı. Bu bölümde, sık karşılaştığımız senaryolar üzerinden hangi aracı hangi sırayla kullanmanın mantıklı olduğunu anlatıyoruz.

NOFEY ana sayfasında analiz, Google, site, link, sunucu, domain ve oluşturma araçlarının kategori tabloları
Araçlar işlevine göre gruplanır; yeşil nokta aracın aktif, kırmızı nokta geçici olarak pasif olduğunu gösterir.

Trafik Aniden Düştüğünde İlk Yarım Saat

Search Console'da tıklamaların bir gecede yarıya indiğini gördüğünüzde içerik yazmaya ya da backlink almaya koşmadan önce temel erişimi doğrulayın. Deneyimlerimize göre ani düşüşlerin önemli bir kısmı yanlışlıkla yayına alınmış bir noindex etiketi, değişen robots.txt kuralı veya sertifika yenilenmediği için bozulan https yönlendirmesinden kaynaklanır.

  1. Sunucu Durumu ile sitenin dışarıdan erişilebilir olduğunu görün.
  2. Site HTTP Bilgisi ile ana sayfanın ve birkaç önemli sayfanın gerçekten 200 döndürdüğünü kontrol edin.
  3. Site Meta-Tag Bilgisi ile robots ve canonical etiketlerine bakın.
  4. Son olarak Google Ban Kontrolü ile alan adının dizinde görünüp görünmediğini doğrulayın.

Bu dört adım temiz çıkarsa sorun büyük ihtimalle teknik değil, sıralama veya talep tarafındadır; o zaman Sıra Takip verilerine ve rakip sayfalara bakmak daha anlamlı hale gelir.

Dizüstü bilgisayarın yanında not defterine ölçüm sonuçlarını yazan bir kişi
Her ölçümü tarih ve URL ile not etmek, bir sonraki kontrolde neyin değiştiğini görmeyi kolaylaştırır.

Site Taşıma ve HTTPS Geçişinde Yönlendirmeler

Alan adı değişikliği, yeni bir CMS'e geçiş veya http'den https'e taşınma sırasında en çok kayıp, eski adreslerin yeni karşılıklarına düzgün yönlendirilmemesinden doğar. Kural basit: her eski URL tek bir 301 adımıyla, içerik olarak en yakın yeni sayfaya gitmeli. Zincirleme yönlendirmeler (http → https → www → son adres) hem tarayıcıyı yavaşlatır hem de botun her adımda yeniden istek yapmasına neden olur.

Htaccess Oluşturucu Apache sunucularda https ve www kurallarını tek dosyada toplamanıza yardım eder; tekil adresler için 301 URL Yönlendirme aracındaki örnekleri kullanabilirsiniz. Değişikliği yayına aldıktan sonra Yönlendirme Kontrolü ile her adresin kaç adımda hedefe ulaştığını, Toplu Kırık Link Kontrolü ile de eski URL listesinin tamamını tek seferde test edin.

Nginx kullanıyorsanız .htaccess dosyasının hiç okunmadığını unutmayın; aynı kuralların sunucu yapılandırmasına taşınması gerekir. Bu, taşıma sonrası “yönlendirmeler neden çalışmıyor?” sorusunun en yaygın cevabıdır.

NOFEY Htaccess Oluşturucu aracının site adresi, yönlendirme, önbellek ve bot ayarları sekmeleri
Htaccess Oluşturucu: adres, yönlendirme, önbellek, bot ve hata sayfası ayarları ayrı sekmelerde.

Mobil Görünüm ve Hız: Önce Telefonda Bakın

Google siteleri artık mobil tarayıcı ile değerlendiriyor; masaüstünde kusursuz görünen bir sayfanın telefonda yatay kaydırma yapması, düğmelerin birbirine fazla yakın olması ya da ana metnin bir sekmenin arkasına gizlenmesi doğrudan kullanıcı kaybı demek. Mobil Uyumluluk testi viewport ve okunabilirlik sorunlarını hızlıca gösterir.

Hız tarafında Site Hız Testi size sayfa boyutu ve yanıt süresi hakkında fikir verir. Sonuç beklediğinizden kötüyse sırasıyla şunlara bakın: sunucunun Brotli veya gzip kullanıp kullanmadığı (Site Sıkıştırma Testi), statik dosyalar için uzun önbellek süresi tanımlı olup olmadığı ve görsellerin gerçek gösterim boyutundan kat kat büyük yüklenip yüklenmediği. Küçük projelerde HTML, CSS ve JS Sıkıştırma aracı da birkaç on kilobaytlık kazanç sağlar.

Laboratuvar ölçümleriyle gerçek kullanıcı verisinin farklı çıkabileceğini akılda tutun: test sunucusu güçlü bir bağlantı kullanırken ziyaretçileriniz yavaş bir mobil ağda olabilir.

Bir elinde akıllı telefon tutarken dizüstü bilgisayarda çalışan kullanıcı
Aynı sayfayı telefonda ve masaüstünde yan yana açmak, içerik farklarını yakalamanın en hızlı yolu.

Kaynak Kod, Meta Etiketleri ve İçerik Oranı

Arama motoru sayfanızı tarayıcıda gördüğünüz haliyle değil, sunucudan gelen HTML ile tanır. Bu yüzden Site Kaynak Çıktısı ile ham kodu açıp başlık, açıklama ve canonical etiketinin gerçekten orada olduğunu görmek önemlidir. JavaScript ile sonradan eklenen etiketler bazen hiç işlenmez veya gecikmeli işlenir.

Yeni bir sayfa hazırlarken Meta-Tag Oluşturucu ile title ve description alanlarını uzunluk sınırlarını gözeterek yazabilirsiniz. Başlıkta 50–60, açıklamada 120–155 karakter civarı çoğu durumda arama sonucunda kesilmeden görünür. Site İçerik Kod/Oranı ise sayfadaki görünür metnin koda oranını gösterir; oran çok düşükse ya içerik gerçekten zayıftır ya da tema gereksiz kod yükü taşıyordur.

Metin yazarken anahtar kelimeyi saymak yerine okuyucunun sorusunu cevaplayın. Kelime Analizi aracını “yeterince geçti mi?” sorusundan çok, bir kelimenin doğal olmayan sıklıkta tekrar edilip edilmediğini fark etmek için kullanmanızı öneririz.

Karanlık bir odada dizüstü bilgisayar ekranında kaynak kodu inceleyen geliştirici
Ham HTML, arama motorunun sayfanızla ilk karşılaştığı halidir.

Domain, IP ve Sunucu Tarafı

Bir alan adı satın almadan önce Whois Sorgulama ile kayıt tarihini ve bitiş tarihini, Domain Sorgulama ile de diğer uzantıların durumunu görmek iyi bir alışkanlıktır. Süresi dolmak üzere olan adresleri takip edenler için Bugün Düşecek Domainler listesi işe yarar; ancak eski bir domainin geçmişte spam için kullanılmış olabileceğini de hesaba katın.

E-postalarınız spam klasörüne düşüyorsa sorun çoğu zaman içerikte değil, gönderen IP adresinin itibarındadır. IP Blacklist Sorgulama ile adresinizin kara listelerde olup olmadığına, IP Reverse DNS Sorgulama ile PTR kaydının sunucu adınızla eşleşip eşleşmediğine bakın. Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız aynı IP'yi paylaştığınız sitelerin davranışı da sizi etkileyebilir.

Veri merkezinde kablolarla bağlı sunucu kabinleri
Sunucu ve ağ tarafındaki sorunlar genellikle sayfa içeriğinden önce teşhis edilmelidir.

Şifreleme Araçları: Ne İşe Yarar, Ne İşe Yaramaz?

Şifreleme kategorisindeki araçların adı bazen yanıltıcı olabiliyor, bu yüzden açık konuşalım. Base64 bir şifreleme değil, kodlamadır: herkes saniyeler içinde geri çevirebilir. Veri URI'leri, e-posta başlıkları ve API denemeleri için kullanışlıdır ama gizli bilgiyi korumaz.

MD5 ve SHA1 tek yönlü özet (hash) üretir. Bir dosyanın indirme sırasında bozulup bozulmadığını kontrol etmek için hâlâ pratiktir; ancak parola saklamak için uygun değildir, bunun için bcrypt veya Argon2 gibi yavaş algoritmalar kullanılmalıdır. HTML Şifreleme de kodu yalnızca okunması zor hale getirir, tarayıcı onu yine çözer. Gerçek güvenlik için Rastgele Şifre Oluşturucu ile her hesaba ayrı, uzun bir parola üretmek çok daha etkilidir.

Yakından çekilmiş elektronik devre kartı ve işlemci yongaları
Kodlama, özetleme ve şifreleme farklı işlerdir; doğru aracı doğru amaçla kullanın.

Haftalık ve Aylık Bakım Rutini

Teknik SEO bir kerelik bir iş değil. Küçük bir sitede bile eklentiler güncellenir, sayfalar silinir, sertifikalar yenilenir. Aşağıdaki rutin, çoğu küçük ve orta ölçekli site için yeterli bir başlangıçtır:

SıklıkKontrolKullanılacak araç
Her haftaAna sayfa ve önemli sayfalar 200 dönüyor mu?Site HTTP Bilgisi
Her haftaHedef kelimelerde sıralama değişimiGoogle Sıra Bulucu
Her ayKırık iç ve dış bağlantılarKırık Link Kontrolü
Her aySitemap ve robots.txt güncel mi?Sitemap Oluşturucu, Robots.txt Oluşturucu
Üç ayda birDomain bitiş tarihi ve IP itibarıWhois, IP Blacklist
Beyaz çalışma masasında açık not defteri, kalem, gözlük, telefon ve dizüstü bilgisayar
Kısa ve düzenli kontroller, büyük sorunlar ortaya çıkmadan önce küçük hataları yakalar.

Sonuçları Okurken Dikkat Edilecek Üç Nokta

Önbellek ve CDN. Cloudflare gibi bir CDN arkasındaki sitelerde araçların gördüğü yanıt, sunucunuzdaki son değişikliği henüz yansıtmıyor olabilir. Yönlendirme veya başlık değişikliği yaptıysanız önbelleği temizleyip birkaç dakika sonra tekrar ölçün.

Konum farkı. Sıralama ve hız ölçümleri, isteğin hangi ülkeden ve hangi ağdan yapıldığına göre değişir. Türkiye'deki bir ziyaretçinin gördüğü sonuç ile yurt dışındaki bir test sunucusunun gördüğü sonuç aynı olmak zorunda değildir.

Tek ölçüm, tek gerçek değildir. Bir aracın kırmızı gösterdiği her şey acil değildir; bir uyarının gerçekten kullanıcıyı veya taramayı etkileyip etkilemediğini sorun. Önceliği her zaman erişim, sonra indeksleme, sonra hız ve en son kozmetik düzeltmeler alır.

Daha Fazlasını Okumak İsteyenler İçin

Bu adımların her birini daha ayrıntılı anlatan rehberlerimiz Blog bölümünde: Teknik SEO Kontrol Listesi taranabilirlik ve meta etiketlerle, Site Hızı Optimizasyonu Core Web Vitals ile, Domain ve Sunucu Analizi ise DNS ve IP tarafıyla ilgilenir. Tüm sayfaların listesine HTML site haritasından ulaşabilirsiniz. Bir aracın çalışmadığını fark ederseniz veya eksik bulduğunuz bir araç varsa iletişim sayfasından bize yazın.